Geri
Beden duvarları kesme taş örgülü olup bazı kaynaklarda son cemaat yerinin üç kubbeli olduğu belirtilmekte ise de bugün düz çatı şeklindedir. Sivas’ta Osmanlı Dönemi’nin klasik camii tiplerindendir
Bu cami, Kurşunlu Hamamı’nı yaptıran Behram Paşa’nın oğlu Mustafa Bey tarafından yaptırılmıştır; ancak, Ali Ağa diye adlandırılmasının sebebini Rıdan Nafiz-i. Hakkı Uzunçarşılı, Sivas Şehri adlı eserde şöyle açıklamaktadırlar: “Cami tamamlandığında akşam namazına gelen cemaati, Mustafa Bey Cami’nin karşısındaki konağına davet için, uşağı Ali Ağa’yı camiye göndermiştir. Ali Ağa akşam namazına çıkışında kapıda bekleyerek cemaate, imamın namazda hangi ayeti okuduğunu sormuş, üç kişiden doğru cevap almıştır. Ali Ağa’da bu üç kişiyi yemeğe davet etmiştir. Mustafa Bey cemaatinin neden bu kadar az olduğunu sormuş, Ali Ağa da “Cemaat çoktu, yalnız imamın okuduğunu bilenler bunlardı.” Demiş. Bundan memnun olan Mustafa Bey’de camiye Ali Ağa’nın isminin verilmesini emretmiştir.
Kapısının üzerine son zamanda şu ta’lîk kitabe konmuştur.
“İşbu câmi-i şerîf Behrâm Paşa-zâde tarafından inşâ olunmuşdur 998 (1589).” Bu kitabenin altında çeşme kitabesi iken sonradan buraya konmuş yine Mustafa Bey’e ait bir kitabe vardır. Âdâ ta’lîk ile yazılı olan kitabe şöyledir:
“Bu aynî çeşme-i bûy-ı vefâden
İdüp sa’y-i belig lillahi fillâh
Nice yere akıdup Mustafa Paşa
Buraya hem müesser kıldı Allah
İçüp şükrâne dinildi bu tarih
Hudâya çok sipâs elhamdülillah”
Son mısra tarihinin hesabına göre caminin yakınındaki çeşme de, camiden bir sene sonra yani 999 (1590) senesinde yaptırılmıştır.
Ali Ağa Cami’nin hazîresinde caminin bânîsi Hacı Mustafa Bey ve oğlu Ebubekir ve bunlardan başka Tefsîrî Mehmed Efendi ile İsmail Sefâ merhum medfûndurlar.
