Şeyh Çoban Türbesi

Şeyh Çoban’ın muhtemelen XII. yüzyılda yaşadığı kabul edilmektedir. Asıl adı Şeyh Hüseyin Raî’dir. Büyük mutasavvıf Ebû’l-Vefâ’nın yedinci halifesi olduğu ve Vefâî şeyhleri arasında yer aldığı belirtilmektedir. Uzun yıllar Ebû’l-Vefâ’nın yanında bulunarak tasavvuf terbiyesi aldığı, daha sonra onun izniyle irşat faaliyetlerine başladığı rivayet edilmektedir.

İslamiyet’i yaymak ve gönülleri fethetmek amacıyla Horasan’dan Sivas’a gelen alperenlerden biri olduğu söylenen Şeyh Çoban, Sivas’ın manevi tarihinde önemli bir yere sahiptir. Rivayete göre Şeyh Çoban ile kardeşi Şeyh Merzuban, Zara’nın Tekke köyünde yatmaktadır. Horasan’dan yola çıktıklarında develerinin konakladığı yerlerden Şeyh Çoban Sivas’ı, Şeyh Merzuban ise Tekke köyünü mekân tutmuştur.

Türbe, kare planlı ve sekizgen kasnaklı bir yapıdır. Kesme taştan inşa edilmiş olup içerisinde Şeyh Hüseyin ile eşine ait olduğu kabul edilen iki sanduka bulunmaktadır. Türbenin kesin yapılış tarihi bilinmemekle birlikte, yanındaki çeşmede bulunan 1323 tarihli kitabe yapının tarihi hakkında önemli bir ipucu vermektedir. Türbe, 1457-1458 yıllarında Yusuf bin Abdullah tarafından yenilenmiştir. Türbe önündeki çeşmede yer alan 1323 tarihli kitabe dikkate alındığında, yapının XIV. yüzyılda inşa edilmiş olabileceği düşünülmektedir. Yapı, 1902 yılında onarım görmüştür.

Şeyh Çoban Türbesi, mimari özelliklerinin yanı sıra halk arasında anlatılan menkıbelerle de dikkat çeken, Sivas’ın tarihî ve manevi ziyaret duraklarından biridir.